بنابراين در دوره استبداد صغير و سلطنت محمد على شاه محمد ابراهيم خان علم از حكومت قاينات عزل و على اكبر خان علم بار ديگر حاكم سيستان و قاينات گرديد . « 1 » به دنبال عزل امير شوكت الملك علم از حكومت قاينات ؛ امير معصوم خان از سوى پدرش على اكبر خان نايب حكومت آن منطقه گرديد و در اولين اقدام انجمن ايالتى بيرجند را تعطيل كرد . در اين زمان انجمن مشهد از خود واكنش نشان داد و طى اعلاميه‌اى از مردم خواسته شد تا مالياتشان را به امير معصوم خان نپردازند . « 2 » سر كنسول انگليس در گزارشى مىنويسد : « اهالى سيستان عموما به دستور العمل انجمن مشهد به مأمورين شاه در بيرجند ماليات نمىدهند . از قرار معلوم حسام الدوله ساعى بوده است كه اقتدار شاه را در آن نقاط محفوظ بدارد ؛ ولى به مقصود خود نايل نگشته است . » « 3 » منصوب كردن معصوم خان حسام الدوله به جاى امير شوكت الملك نارضايتى عمومى را در قاينات در پى داشت . با سقوط محمد على شاه ، حسام الدوله از حكومت عزل و حكومت قاينات دوباره به محمد ابراهيم خان علم سپرده شد . « 4 » اگرچه رقابت و اختلاف بر سر قدرت بين خاندان علم از قبل بود ، ولى با انتصاب مجدد امير شوكت الملك رقابت دو برادر آغاز گرديد . محمد ابراهيم مىكوشيد تا اموال و اراضى موقوفه را به نفع خود مصادره نمايد « 5 » و حشمت الملك در پى اين بود كه به‌وسيله بلوچ‌ها در آن منطقه ايجاد ناامنى كند تا بدين‌وسيله برادرش را در اداره حكومت ناتوان جلوه دهد و حكومت از دست داده را باز ستاند . « 6 » امير شوكت الملك در مقابل با نامه‌نگارى به وزارت كشور خواستار جلوگيرى از

--> ( 1 ) - محمد على منصف : پيشين / 44 ( 2 ) - كتاب آبى 3 / 648 ( 3 ) - همان 3 / 601 ( 4 ) - همان 3 / 729 ( 5 ) - مظفر شاهدى : زندگى سياسى خاندان علم / 98 ( 6 ) - كتاب آبى 5 / 1037 - 1038 ، 1075 - 1096